0.9.11 /

Noordelijke provincies vormen Energy Valley Slim kansen creëren
via duurzame energie
(en andere praktijkverhalen)

De energietransitie:
werk voor de provincies!

Ons land staat voor een forse inspanning om de economie te verduurzamen. Dat draait om energiebesparing, de inpassing van productie van hernieuwbare energie in het landschap, aanpassing van de energie-infrastructuur en minder afhankelijkheid van fossiele brandstoffen. Deze transitie biedt ook veel economische kansen en kan voor veel werkgelegenheid zorgen. Daarom is het belangrijk dat overheden hieraan actief bijdragen en er de juiste voorwaarden voor helpen creëren. Werk voor de provincies!

Energy Valley = grensontkennend samenwerken

Een mooi voorbeeld is Energy Valley in de vier noordelijke provincies. Als Energy Valley werken vele partijen, groot en klein, intensief samen. De provincie Groningen is de aanjager van deze grensontkennende samenwerking tussen alle initiatieven, gremia en bedrijven die de kracht van de regio op dit gebied benoemt, labelt en uitdraagt.

Wat is Energy Valley?

Binnen Energy Valley maken bedrijven, kennisinstituten en overheid in Drenthe, Fryslân, Groningen en Noord-Holland Noord samen werk van schone en innovatieve energie. Sinds 2003 zet de stichting Energy Valley zich als clusterorganisatie in om kennis te delen, projecten te versnellen en investeringen in nieuwe energie uit te lokken.

“Energie staat hoog op de politieke agenda. Zowel vanuit het oogpunt van leveringszekerheid, klimaatverandering en innovatie. In Noord-Nederland zet de regio in op verdere uitbouw van haar voortrekkersrol op dit gebied. Nadruk ligt op een goede publiek-private samenwerking om praktisch aan de slag te gaan met nieuwe kennis en bedrijvigheid op het gebied van schone energie.”
Yvonne van Mastrigt
Gedeputeerde

Hoe dragen provincies bij aan de energietransitie?

De manier waarop de energietransitie vorm krijgt is sterk afhankelijk van ruimtelijke en economische keuzes in de regio. Provincies spelen daarin een belangrijke rol als eerstverantwoordelijke op dit terrein. Zo dragen ze actief bij aan het scheppen van economische kansen in de regio, bijvoorbeeld door het stimuleren van innovatie.
Daarnaast is cruciaal dat er draagvlak ontstaat voor de inpassing van windmolens in de schaarse ruimte. Ook hier is de provincie de aangewezen partij om dit soort processen met oog voor alle vaak tegenstrijdige belangen naar een goede uitkomst te leiden.
Waarom provincies zich met energie bezighouden
Bijdragen aan de energietransitie vloeit voort uit de kerntaak ‘Milieu, energie en klimaat’. Vanuit die kerntaak zien provincies er ook op toe dat bedrijven zich houden aan milieu- en veiligheidseisen en zorgvuldig omgaan met productie, opslag en het transport van gevaarlijke stoffen. Meer over deze kerntaak vind je in de animatie.

Wat maakt de noordelijke regio zo geschikt

Het netwerk (en label!) Energy Valley verbindt in Noord-Nederland bestaande en nieuwe initiatieven op het gebied van energie, gaswinning, transport- en gebruik tot aan de ontwikkeling van een veelheid aan (duurzame) energietechnieken. De noordelijke regio is zeer geschikt voor deze verbinding omdat er op energiegebied al zoveel is.

  • de aanwezigheid van het gasveld
  • de aanwezigheid van grote energiebedrijven,
  • de beschikbare theoretische en praktische kennis op dit gebied,
  • de geografische ligging,
  • de diverse vormen van energieproductie
  • de bestaande samenwerkingsverbanden met onder meer de Duitse deelstaat Niedersaksen.

Met een uitgestoken hand naar Brussel

Het profileren als Energy Valley in het noorden is dus heel logisch: er gebeurt al heel veel op het gebied van energie; zo zijn er op dit gebied 4.000 bedrijven in de regio actief, waarmee ruim 35.000 voltijds arbeidsplaatsen gemoeid zijn. Die basis vormt het vertrekpunt voor verdere profilering als ‘energieregio’. Owen Huisman, adjunct-directeur van Energy Valley: “Wij kunnen met de uitgestoken hand naar Den Haag en Brussel. Niet met een opgehouden hand. We laten zien dat het noorden van ons land een belangrijke speler is voor de nationale en Europese duurzame energieontwikkeling. We moeten voorop durven lopen.”

Energy Valley investeert niet zelf, maar brengt overheid, kennis en ondernemers bij elkaar en helpt bij het uitstippelen van routes, legt Huisman uit: “Wij hebben verstand van energie, wet- en regelgeving en wij hebben kennis van financiële mogelijkheden. Energy Valley gaat om het verbinden van kansen, om het samen zoeken naar en benutten van het potentieel om verder te komen”.

“Energy Valley gaat om het
verbinden van kansen.”
Owen Huisman
Adjunct-directeur Energy Valley

De rol van provincie Groningen

Welke rol speelt de provincie Groningen binnen Energy Valley? Allereerst is Groningen de aanjager geweest en mede grondlegger van Energy Valley. Geografisch gezien vervult de provincie een spilfunctie in grootschalige energieproductie en voor de kenniscomponent is de stad Groningen zeer belangrijk. Zo hebben de Rijksuniversiteit en Hanzehogeschool Groningen samen het voortouw genomen in de oprichting van de ‘Energy Academy Europe’.

Tot slot weerspiegelt de ontwikkeling van de Eemshaven de ambitie van een ‘energyport’, als dé verzamelplek van grote energieproducerende partijen en activiteiten. Toch is ervoor gekozen Energy Valley te laten dragen door alle vier noordelijke provincies. Het thema strekt zich immers over al deze provincies uit!

“Energy Valley is een prachtig voorbeeld van hoe we met elkaar samenwerken aan duurzame oplossingen die goed zijn voor de regio en daarmee voor Nederland.”
Yvonne van Mastrigt
Gedeputeerde
Binnenkort wordt in Europees verband de energieagenda voor 2030 opgesteld. Provincies kunnen de kansen die deze agenda biedt benutten voor regionale initiatieven om op energiegebied te innoveren en de afhankelijkheid van fossiele energie te verkleinen.

Wat heeft Energy Valley in 10 jaar opgeleverd

Belangrijkste resultaten van de samenwerking in Energy Valley zijn de brede erkenning als energie-regio, groeiende activiteiten op dit gebied, vele innovaties op het gebied van onder meer biobased-activiteiten en een groeiende werkgelegenheid.





bekijk alle projecten

Zonder de actieve bemoeienis en stimulering vanuit de provincie hadden gemeenten en bedrijven op eigen kracht niet een dergelijke positie en beweging kunnen bewerkstelligen.

Lees meer over Energy Valley op www.energyvalley.nl.

Drenthe stimuleert biogas Green deals route naar verduurzaming

Energietransitie biedt óók veel economische kansen

Nederland wacht een forse inspanning om van fossiele brandstoffen over te stappen naar nieuwe en diverse vormen van duurzame energie. Op het terrein van duurzame energie, maar ook op dat van hergebruik van grondstoffen, energiebesparing en innovaties met fossiele brandstoffen liggen grote economische kansen; belangrijk is wel dat deze snel opgepakt worden en de juiste voorwaarden er zijn. De provincie Drenthe levert hieraan een actieve bijdrage, onder meer door via twee ‘Green Deal’-experimenten mogelijk te maken die de weg moeten openen voor nieuwe toepassingen. In het Drentse Pesse kon dat door aan te sluiten bij een ondernemersinitiatief. Vlakbij de snelweg en bij diverse verbindingswegen bouwde een innovatieve ondernemer een futuristisch aandoend benzinestation: Green Planet.

Green Planet: voor brandstof én informatie

Het Green Planet-station ziet er futuristisch uit en draait volledig op zelf opgewekte stroom via zonnepanelen en een eigen windmolen. In het pand is van alles te zien en te beleven op het gebied van schone brandstoffen en groen gas. Zo laat een biobased-expositie zien wat er met biobrandstoffen allemaal kan. Ook is er informatie te vinden over hoe je je auto (gesubsidieerd) kan laten ombouwen naar groen gas. In het nieuwe pompstation zijn alle soorten brandstoffen te koop: van benzine, LPG en diesel tot en met diverse soorten biodiesels en biogas. Ook zijn er laadpunten voor plug-in’s.

Green Deal van de provincie

Green Planet biedt het eerste vulpunt in Nederland (en voor zover bekend ook in Europa) waar 100% puur en ook nog eens lokaal geproduceerd groen gas wordt verkocht. Niet alleen personenauto’s maar ook vrachtwagens en bussen kunnen er groen gas tanken omdat er voldoende druk is. Hiervoor werd een speciale pijplijn aangelegd met de biovergisters van het naburige Attero in Wijster, waar een grote afvalberging gevestigd is. Dit gebeurde in het kader van een in 2012 afgesloten Green Deal waarbij de provincie betrokken is. Via deze Green Deal wordt gezamenlijk onderzocht wat de randvoorwaarden voor dergelijke vulpunten zijn en hoe er in Drenthe meer van dit type vulpunten kunnen komen.

Wat zijn Green Deals?

Bij de uitvoering van duurzame initiatieven lopen bedrijven, medeoverheden en groepen burgers soms tegen barrières aan. De Green Dealaanpak is er om die weg te nemen. De rol van de overheid hierbij varieert van het wegnemen van belemmeringen in wet- en regelgeving en het toegankelijk maken van netwerken tot het geven van subsidie. Thema’s van de Green Deals zijn energie, voedsel, water, grondstoffen, biodiversiteit, mobiliteit, biobased economy, klimaat en bouw. Ze inspireren bij voorkeur ook anderen en maken zo de weg vrij voor volgende duurzame initiatieven. Zo zorgen Green Deals samen voor brede navolging en impact.

Groen Gas: straks ook vloeibaar

Het vulpunt in Pesse moet uitwijzen hoe groen gas, uiteindelijk zonder subsidie, kan worden ingezet als brandstof voor (vracht)verkeer. Het groene gas dat nu bij Green Planet wordt verkocht is nu nog gasvormig. De bedoeling is dat in Pesse straks ook vloeibaar groen biogas (LBG) kan worden getankt, zodat veel meer kilometers per tankbeurt gereden worden. Daarvoor is in 2014 een andere Green Deal afgesloten waarmee de provincie Drenthe via een proefopstelling onderzoek mogelijk maakt naar het produceren van vloeibaar biogas (Liquid BioGas) voor de transportsector. De toepassing van LBG zorgt voor een lagere uitstoot van CO2 en fijnstof en minder geluidsoverlast. De bedoeling is om jaarlijks circa 1.500 ton LBG brandstof te produceren uit groen gas en stortgas, afkomstig van de afvalberging in Wijster.

”Deze innovatieve Green Deal kan een groene economische factor van groot belang worden. Het is een waardevolle stap in de optimalisatie van de biogas en groen gas, omdat vloeibaar groen gas zo op meer plaatsen beschikbaar kan komen.”
Henk van de Boer
Gedeputeerde periode 2011 - 2015
Meer weten?
Ga naar http://www.rvo.nl

Flevoland vernieuwt turbines Méér energie met minder molens

Oostelijk Flevoland: 100 procent duurzaam

Nederland maakt steeds meer gebruik van nieuwe en diverse vormen van duurzame energie. Maar ook al groeit het aandeel van zon- en windenergie gestaag, er is nog een lange weg te gaan voor ons land volledig op duurzame energie draait. Toch zijn er al gebieden waar dat wel gebeurt. Zo wordt in Zuidelijk en Oostelijk Flevoland via maar liefst 600 windmolens energie geproduceerd. Maar: 600 windmolens in één gebied, dat is wel heel veel.

Vernieuwen en bundelen

Samen met Zeewolde en de gemeenten Dronten en Lelystad heeft de provincie Flevoland daarom het initiatief genomen voor een flinke saneringsoperatie. Voornaamste doel: méér energie produceren met veel minder windmolens. Hiermee komt de provincie tegemoet aan het verzoek van het ministerie van Economische Zaken om in 2020 1390,5 MW op te wekken via windenergie. De provincie streeft ernaar in dat jaar helemaal energieneutraal te zijn. Het idee is oudere typen windmolens – die door verouderde techniek minder energie produceren - te vervangen door nieuwe turbines én door windenergie te concentreren in lijnopstellingen op windparken.

Hoe komt Flevoland aan al die molens?

Zeewolde, gelegen in het gebied, siert steevast de toppositie in lijstjes van ‘duurzame gemeenten’, vooral door de enorme hoeveelheid windmolens die de gemeente telt. Ooit, in 1995, maakte de gemeente het voor agrariërs en particulieren makkelijker zelf windenergie te gaan produceren. 200 molens was het doel, zonder dat er ook maar één cent subsidie voor beschikbaar kwam. Dat doel werd in 2006 behaald. Tal van agrariërs hebben daardoor een plezierige extra inkomstenbron. De afgelopen jaren is dat aantal in en rondom Zeewolde nóg verder gegroeid tot 600 windmolens.


Iedereen profiteert mee

De nieuwe benadering zorgt ervoor dat straks niet elke landbouwer meer een eigen molen op het erf heeft staan. In plaats daarvan produceren ze samen met andere agrariërs en particulieren energie via windturbines die bij elkaar staan. Het beoogde resultaat is dat over een paar jaar met maximaal 300 windmolens méér geproduceerd wordt dan de huidige 600. Uitgangspunt is verder dat iedereen moet kunnen deelnemen, zowel op het platteland als in woongebieden. De winst is duidelijk: minder molens zorgen voor een fraaier landschap, meer mensen kunnen financieel meeprofiteren, de hoeveelheid geproduceerde energie neemt toe.

Gebiedsontwikkeling nieuwe stijl

Het windenergieplan is een mooi voorbeeld van hoe een provincie vandaag de dag opereert. Niet door alles zelf te doen, maar over te laten aan – in dit geval – de verenigde eigenaren zelf. En daarnaast door initiatieven te nemen waar de regio op meerdere fronten van profiteert. Het is ook een mooi voorbeeld van ‘gebiedsontwikkeling nieuwe stijl’, waarbij vraagstukken niet los van elkaar gezien worden. In plaats daarvan streeft de provincie naar winst op meerdere terreinen door maatschappelijke opgaven te verbinden met doelstellingen op het gebied van wonen, landschap, economie en natuur.

”We gaan van 600 molens terug naar 300. De techniek is veranderd, maar we willen ze ook meer in lijn hebben. Het landschap wordt daardoor mooier, terwijl we toch meer duurzame energie hebben.”
Bert Gijsberts
Gedeputeerde
Meer informatie
Ga naar http://www.flevoland.nl

Terug naar de overzichtskaart

live!